محمد باقر النجفي
49
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )
الشهر الحرام لما كان يُحرّمه » . « 1 » طبيعى است كه در چنين اوضاعى در محيط مسلمانان در مدينه ، مباحثات زيادى درمىگيرد و تلاش بعضى از مُحدّثان مبنى بر اينكه ابنجحش و يارانش نمىدانستند كه در روزهاى متعلّق به ماه حرام ( شعبان ) بهسر مىبرند و گمان مىكردند روزهاى آخر ماه رجب است ؛ نمىتواند پوششى بر اين خطا تلقّى گردد ؛ زيرا آنها به هر حال اجازهاى از پيامبر صلى الله عليه و آله براى قتل و اسارت نداشتهاند ؛ لذا در اثر تبليغات قريش از يك سو و تعليمات پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى ديگر ، عموم مردم ، عليه اقدام ابنجحش همصدا شدند و نهايتاً موقعيّت يكجانبهء قريش در جناحى كه عليه محمّد صلى الله عليه و آله برپا كرده بود ، مستحكمتر شد و عاقبتِ اين بنبست در تحليل واقعه ، راهگشاى اعلام آيهاى شد كه بايد بر چشمانداز واقعبينانه و بسيار با اهميّت آن تأمّلها كنيم : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافِرٌ فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ . « 2 » از تو در بارهء ماه حرام مىپرسند و جنگ در آن ؛ بگو : كارزار در آن بزرگ است و « بازداشتن از راه خدا و افكار او و مسجد حرام و بيرونكردن مردمش » نزد خدا مهمتر [ از قتال ] است ؛ و فتنه از كشتار بدتر است . مشركان پيوسته با شما كارزار مىكنند ؛ تا اگر توانند شما را از دينتان بازگردانند . هر كه از شما از دين خويش بازگردد و بميرد و كافر باشد ، چنين كسان در دنيا و آخرت اعمالشان باطل گشته است . آنها أهل دوزخ هستند و در آن جاودانند . »
--> ( 1 ) . « المغازى » ، ج 1 ، ص 18 ( 2 ) . بقره : 217